FreeBSD cały polski w kilka minut

Autor: Aleksander Fafuła [alex(małpa)bsdguru;org]

Czy Twój FreeBSD potrafi "mówić" po Polsku?

Z pewnością TAK!

Żywy system i ąę
/usr/ports/polish/
aspell/ispell
KDE
Eterm
Pakiety Biurowe
Gaduły
Pozostałe
Dokumentacja
Made in Poland

Żywy system i ąę

Chcesz mieć konsolę z polskimi znakami? Klawiaturę, która rozumie
Twój prawy Alt? Oto czego Ci potrzeba:

W ramach /etc/rc.conf

font8x14="iso02-8x14" # ustawia czcionkę 8x14

font8x16="iso02-8x16" # ustawia czcionkę 8x16

font8x8="iso02-8x8" # ustawia czcionkę 8x8

keymap="pl_PL.ISO8859-2" # ustawia polską mapę klawiatury

W ramach /etc/login.conf

O ile polonizowany system to wyłącznie Twoja maszyna
(lub np. serwer z jedynie polskimi użytkownikami), wówczas do
sekcji default dodasz:

(wpisy są zrobione przed ostatnią linią; kolejność nie jest istotna; chodzi o uniknięcie błędów przez początkujących użytkowników)

        :charset=iso-8859-2:\

        :lang=pl_PL.ISO8859-2:\

        :lc_ctype=pl_PL.ISO8859-2:\

Następnie, jako root, należy wykonać polecenie:

FreeBSD# cap_mkdb /etc/login.conf

aby uaktualnić bazę danych dotyczących logowania. Jest to krok niezbędny,
a pominięcie go jednoznaczne jest z nieedytowaniem pliku.

Uwaga: Odmiennych ustawień wymaga komputer na którym pracują jednocześnie ludzie
z różnych krajów, posługujący się innymi językami.

W ramach /etc/ttys

Domyślne ustawienia wyglądają podobnie jak poniżej:

# name  getty                           type    status          comments

#

# If console is marked "insecure", then init will ask for the root password

# when going to single-user mode.

console none                            unknown off secure

#

ttyv0   "/usr/libexec/getty Pc"         cons25        on  secure

# Virtual terminals

ttyv1   "/usr/libexec/getty Pc"         cons25        on  secure

ttyv2   "/usr/libexec/getty Pc"         cons25        on  secure

ttyv3   "/usr/libexec/getty Pc"         cons25        on  secure

ttyv4   "/usr/libexec/getty Pc"         cons25        on  secure

ttyv5   "/usr/libexec/getty Pc"         cons25        on  secure

ttyv6   "/usr/libexec/getty Pc"         cons25        on  secure

ttyv7   "/usr/libexec/getty Pc"         cons25        on  secure

a dla języka polskiego powinny:

# name  getty                           type    status          comments

#

# If console is marked "insecure", then init will ask for the root password

# when going to single-user mode.

console none                            unknown off secure

#

ttyv0   "/usr/libexec/getty Pc"         cons25l2        on  secure

# Virtual terminals

ttyv1   "/usr/libexec/getty Pc"         cons25l2        on  secure

ttyv2   "/usr/libexec/getty Pc"         cons25l2        on  secure

ttyv3   "/usr/libexec/getty Pc"         cons25l2        on  secure

ttyv4   "/usr/libexec/getty Pc"         cons25l2        on  secure

ttyv5   "/usr/libexec/getty Pc"         cons25l2        on  secure

ttyv6   "/usr/libexec/getty Pc"         cons25l2        on  secure

ttyv7   "/usr/libexec/getty Pc"         cons25l2        on  secure

Innymi słowy: należy zmienić wpisy cons25 na cons25l2.

Uwaga: Częstym błędem jest wpisywanie cons2512 zamiast cons25l2.
cons25l2 oznacza cons25 latin 2 (L).

Niektóre aplikacje wymagają jeszcze innych ustawień, a mianowicie ustawień
zmiennych środowiskowych. Do /etc/csh.cshrc należy dopisać

setenv LC_ALL pl_PL.ISO8859-2

co powinno uzupełnić wiedzę systemu na temat naszych upodobań.

Zaloguj się ponownie. Zrobiłeś wszystko czego potrzebowałeś, a nawet
więcej (o czym w dalszej części CZYLIJAKA).

/usr/ports/polish

Polska gałązka na drzewie portów FreeBSD kwitnie i wciąż przybywa jej
kwiatków. Na dzień dzisiejszy w jej skład wchodzą (20.02.06):

oleczek>ls -1 /usr/ports/polish

aspell /* narzędzie do sprawdzania pisowni */

ekg /* znakomity klient gadu-gadu */

ekg2 /* nowa impresja ekg - obsługuje dodatkowo irc i jabber */

fortunepl /* polskie fortunki (więcej w daleszej części tekstu) */

gnugadu /* klient gadu-gadu */

gnugadu2 /* klient gadu-gadu, druga edycja */

ispell /* narzędzie do sprawdzania pisowni */

kadu /* klient gadu-gadu */

kde3-i18n /* polskie ustawienia dla kde3 */

koffice-i18n /* polskie ustawienia dla office z pakietu kde (koffice) */

libgadu /* biblioteka gadu - samodzielna */

libtlen /* biblioteka Tlen'a */

php_doc /* dokumentacja do php */

sap /* dwukierunkowy słownik angielskio-polski */

sms2 /* program umożliwiający wysyłanie smsów do polskich operatorów gsm */

tleenx2 /* klient Tlen'a */

trf /* zliczacz impulsów */

webalizer2 /* generator statystyk www dla użytkowników polskojęzycznych */

Ale chwileczkę! - możesz powiedzieć.

Ja nie mam polskich portów!

Jeśli używasz narzędzia cvsup dopisz w pliku ports-supfile następującą linię:

ports-polish

a następnie uruchom cvsup, aby ten pobrał dla Ciebie polską gałąź drzewa.

Oczywiście wspaniale byłoby, gdybyś także zechciał tworzyć porty.
Możesz to robić na własną rękę, ale radzimy zawsze zerknąć na
spis już wysłanych PR'ek i skonsultować miejsca rozmów o BSD (usenet, forum).
Nie zawadzi też nigdy zapytać autora programu co myśli o tym pomyśle.

aspell/ispell

Aspell oraz ispell służą do sprawdzania pisowni. Dostępne są w
wielu językach w tym także i polskim.

Instalacja:

# cd /usr/ports/polish/pl-aspell [pl-ispell]

# make all install clean

KDE

KDE jest prawie w 100% spolonizowane. Wystarczy zainstalować
odpowiednią paczkę, a także zmienić ustawienia lokalne w samym KDE
(waluta, miary itp). Po instalacji należy ponownie uruchomić KDE.

# cd /usr/ports/polish/kde3-i18n-pl

# make all install clean

Eterm i inne terminale

Eterm'a należy zbudować dopiero po ustawieniu wyżej wymienionych opcji
dla systemu (głównie w login.conf). Następnie dopiero kompilować, a
w innym razie (gdy nie mieliśmy odpowiednich ustawień) przekompilować
na nowo.

I tutaj mała dygresja związana z aktualizacją tekstu. Nie wiem, czy w
dalszym ciągu (czasy FreeBSD 6.0) opisywana zasada jest prawdziwa.

Drugą kwestią jest dopisanie w odpowiednich plikach Eterma definicji
czcionek. Po pierwszym uruchomieniu oraz wybraniu z menu save settings
oraz save theme w katalogu domowym pojawią się pliki, które możemy
z powodzeniem edytować. Przykładowo:

begin attributes

    scrollbar_type motif

    scrollbar_width 10

    font default 0

    font proportional 0

    font 0 -*-fixed-*-r-*-*-15-*-*-*-*-*-iso8859-2

    font 1 -misc-fixed-medium-r-normal--10-100-75-75-c-60-iso8859-2

    font 2 -misc-fixed-medium-r-normal--13-120-75-75-c-70-iso8859-2

    font 3 -misc-fixed-medium-r-normal--13-120-75-75-c-80-iso8859-2

    font 4 -misc-fixed-medium-r-normal--13-120-75-75-c-80-iso8859-2

    font 5 -misc-fixed-medium-r-normal--20-200-75-75-c-100-iso8859-2

    font 6 -misc-fixed-medium-r-normal--18-120-100-100-c-90-iso8859-2

end attributes

w ~/.Eterm/themes/Eterm/user.cfg .

Inne terminale wymagają tylko podania odpowiedniej czcionki (a wcześniej przy
konfiguracji X-serwera wybrania opcji Polish Keyboard, czyli wpisu
w sekcji Input Device (urządzenie wejścia) pliku /etc/X11/XF86Config (ewentualnie plik może nazywać się xorg.conf i/lub być umieszczony w innym miejscu):

Section "InputDevice"

        Identifier  "Keyboard0"

        Driver      "keyboard"

        Option      "XkbRules" "xfree86"

        Option      "XkbModel" "pc105"

        Option      "XkbLayout" "pl"

EndSection

Oczywiście ustawienie to, jak i pozostałe stanowią jedynie wyjściowe
przykłady (na dzień pisania artykułu działają bez problemów).

Można też, poza wszystkimi wymienionymi wyżej przykładami, próbować
namówić niektóre aplikacje do działania poprzez dodanie wpisu do .Xdefaults:

*font: -misc-fixed-medium-r-normal--15-*-*-*-*-*-iso8859-2

Pakiety Biurowe

Najpopularniejszymi pakietami biurowymi są OpenOffice oraz StarOffice.
W tle widać powoli wschodzącą gwiazdę KOffice.

Instalacja OpenOffice może przebiegać przy użyciu Drzewa Portów. Nie jest jednak rozwiązaniem powszechnie stosowanym. Problemem pierwszym jest duża przestrzeń dyskowa (około 4GB) potrzebna do przeprowadzenia kompilacji. Druga niedogodność to długi czas potrzebny na zbudowanie pakietu. Ostatecznie utrzymuje się przekonanie, że kompilacja tak dużego programu nie daje zauważalnego zysku wydajności.

A więc paczkę! Pobierz ze strony: ftp://ooopackages.good-day.net/pub/OpenOffice.org/FreeBSD/. Instaluj poleceniem:

# pkg_add OOo.numery_wersji_pl.tbz

Jeśli pkg_add zbuntuje się, informując o brakach w oprogramowaniu, pamiętaj o doinstalowaniu zależności.

Gaduły

W portach znajdują się (lub są w stadium dodawania) następujące
klony gadu-gadu:

ekg i ekg2 (używają ncurses)
gnugadu i gnugadu2 (używa gtk)
kadu (używa qt - standalone)

Instalacja przebiega w następujący sposób:

# cd /usr/ports/polish/<ekg,gnugadu,kadu>

# make all install clean

Pozostałe

Fakt, że dana aplikacja nie ma portu z polskimi ustawieniami nie
oznacza wcale, że nie działa w naszym języku. Można wymienić
wiele takich, które potrafią mówić po polsku od samego początku, np.:

Midnight Commander
vim
xmms
The Gimp
gqview
aumix
webalizer
i wiele innych.

Dokumentacja

Co czytać?
Zerknij do działu "Linkowisko" na forum BSDGuru: BSDGuru.org/forum/.

Made in Poland

W Polsce powstało wiele interesujących projektów. Prawdopodobnie
zachcesz poznać (kolejność przypadkowa):

Ta lista jest niestety niekompletna. Użytkownicy BSDGuru pracują nad konstrukcją katalogu aplikacji. Ty również możesz dopisać pointę tego artykułu. Odwiedź forum Linkowisko -> Polskie oprogramowanie Open Source i pozostaw wpis.

FreeBSD cały polski w kilka minut